Taşkent, Semerkant, Bukara
İkisi yok olabilecek bir toplumu diri tutan abi ve kardeş gibiyken, biri de diğer iki kardeşin modern dünyaya doğan yeni bir kardeşi. Semerkand ve Bukhara’da eski sokaklar dar ve tenha fakat güvende hissettiriyor, Taşkent’te ise sokaklar geniş ve yine güvende fakat farklı güven söz konusu. İkisinde toplum güvenliği sağlarken, diğerinde devlet ve düzen güvenliği sağlıyor. Soyvetler tarafından getirilmiş bir düzen. Soyvetler kötü mü yaptı? Hayır. Ülkenin hala gaz altyapısı ve bir sürü diğer altyapısı soyvetler zamanından kalmış şekilde artık bağımsız bir ülke olan Özbekistan’ın işlemesinde çok önemli roller oynuyor. Ruslar veya Sovyetler geldi buraları bayındır kıldı, buraya “medeniyet” getirdi şeklinde bir anlatı şu anki rusya devleti emperyalizmi anlatısından farksız olur fakat soyvetler zaten kendilerince bir medeniyet inşa etmiş Orta Asya toplumlarına yeni modernde var olma ve “biz de varız” deme şansı tanıdı. Halihazırda kendilerince bir medeniyeti olan bu toplumu soyvetler yeni moderne taşıdı ve sonrasında post-sovyet dönemde Özbekler en-yeni modernde “bu dünyada biz de varız” demeye çalışıyorlar. Devletin turizme ne kadar önem verdiği açıkça görülüyor. Durmadan bir yerlerde inşaatlar var, eski soyvet ülkesi algısı yıkılıp yeni bir kimlik inşaat ediliyor, artık herhangi -stan değiliz “biz Özbekistanız” denmeye çalışılıyor. Fakat bu değişim herhangi bir Özbek’e yarıyor mu?
Galiba tam da evet değil cevap, arabalarında gaz sistemi hazır,ucuza gaz alıyorlar, yeme içme ucuz fakat bir o kadar da emeğin karşılığı düşük. Halkın çoğu pazarlardan ve içinde pek bir şey olmayan bakkallardan alışveriş yapıyor, derme çatma evlerde yaşıyor. Değişimden gelen fayda bu kadar az olamayacağına göre bu fayda başka bir yere gidiyor olmalı. Burada hala tam anlayamadığım bir “mahalla” kavramı devreye giriyor. Bu mahallelerin girişinde kocaman bir şekilde mahallenin adı yazıyor bir tabelada ve özellikle bazı mahalleler diğer mahallelere göre biraz izole ve şaşalı. Bu mahallelerde adeta yeni “fikirtepe” gibi yaşam alanları doğuyor. Bu yaşam alanlarında yok yok ve belli ki ancak çok çok belli bir kesim yaşabiliyor. Bu mahallelerin içindeki en iyi kalite restoranlar, kafeler dükkanlar mevcut fiyatlarıyla o mahallenin ayrıcalıklı insanlarına hizmet edebiliyor. Asgari ücretli bir insanın maaşının yarısını veya tamamını o mahallelerde harcamaması mümkün değilken, ayrıcalıklı sakinler için fiyatlar çok bir şey ifade etmiyor belli ki. O mahallelerde araba olarak ülkedeki arabaların tamamını oluşturan LPGli Chevyler yerine benzinli Brabuslar gözükmeye başlıyor. (He bir de orta sınıfın kullandığı Çin arabaları var :).) Bir yandan gariptir ki bu dükkanlar çoğu zaman boşa yakın. Evet onların da son kalite dükkanları, en lüks markaları, en lüks arabaların galerileri, çok hızlı trenleri var. Fakat turistler ve bir kısım dışında erişebilineleri yok gibi. Ama yine de doğru yerlerde bulunulduğunda zengin bir tarihi olan,gayet gelişmiş ve modern bir ülke.
Bir yanıt yazın